Тематске збирке ➜ Поглед на Дунав ➜ Графике

Prvi srpski atlasi#

Atlasi objavljivani na srpskom jeziku u 19. i početkom 20. veka, sa retkim izuzecima, imali su jasno definisan cilj – korišćenje kao pomoćno nastavno sredstvo u nastavi geografije (zemljopisa) i istorije. Masovnija upotreba atlasa u srpskim školama počela je krajem 19. veka, iako je prvi atlas srpskog autora Pavla Solarića objavljen još 1804. godine u Veneciji. Izvestan broj primeraka atlasa za srpske škole objavio je i francuski kartograf Konstantin Dežarden tokom boravka u Beogradu i kartografskog rada za srpsku vladu 50-ih godina 19. veka. Nakon njegovog rada na izradi atlasa, u srpskim osnovnim i srednjim školama oni nisu korišćeni kao pomoćno nastavno sredstvo sve do 1888. godine, kada su Vladislav Titelbah i Petar Šreplović objavili u Beogradu Atlas Kraljevine Srbije sa zemljopisom po nastavnom programu za III razred osnovnih škola. Kako se geografija Kraljevine Srbije izučavala u trećem razredu, ovim atlasom bila je popunjena praznina koju je činio nedostatak atlasa. Međutim, geografija Balkanskog poluostrva i ostalih delova Evrope i dalje se upoznavala uz pomoć sitno-razmernih geografskih karata. Ozbiljniji rad na izdavanju atlasa namenjenih za srpske škole započeo je 90-ih godina 19. veka. #

Osim školskih atlasa koji su imali veliki značaj u nacionalnom vaspitanju učenika u obrađenom periodu, od prvorazrednog značaja su i prvi atlasi Jovana Cvijića koji su imali za cilj prikaz većih teritorija sa jasno efinisanom temom, kakav je bio Geološki atlas Makedonije i Stare Srbije objavljen 1903. godine.#